FRIESLAND

Macro-economie en ondernemerschap

De economie van Friesland heeft de afgelopen twintig jaar altijd iets achtergelopen op het Nederlandse groeipad. In een langjarig overzicht van het CBS zien we dat de provincie incidenteel het Nederlands gemiddelde weet te verslaan, zoals in 1998 en 2001, en in 2007 en 2011. De provincie lijkt een flinke tik te hebben gehad van de achtereenvolgende crises en herstelt daar moeizaam van. In 2012 en 2013 was de krimp bovengemiddeld, vanaf 2014 trad het herstel in maar blijft de groei achter: 1,2% in 2015 (Nederland: +2,3%), +1,6% in 2016 (Nederland: +2,2%), en in 2017 +2,3 (Nederland: +3,2%). De deelregio Noord-Friesland (inclusief de Waddeneilanden) lijkt hierin de zwakste schakel. Ondernemersdynamiek beperkt zich niet louter tot Heerenveen en omgeving: gazellen zijn ook in het noorden te vinden, zoals Probo in Dokkum, winnaar van de FD bronzen gazelle in 2017. Friese ondernemers zijn gemiddeld iets minder optimistisch dan in Nederland als geheel: het percentage dat groei van omzet of personeel verwacht, ligt onder het landelijk gemiddelde. In de regio Heerenveen schiet het percentage ondernemers dat last heeft van het personeelstekort, omhoog.

ECONOMISCHE GROEI 1996-2017

SNELGROEIENDE BEDRIJVEN

VERWACHTE OMZETGROEI EN PERSONEELSGROEI IN Q2 2018

ERVAREN BELEMMERINGEN VOOR GROEI

Onderwijs en arbeidsmarkt

De werkloosheid ligt in Friesland traditioneel boven het Nederlands gemiddelde, maar ook hier wordt de arbeidsmarkt allengs krapper. Allen in de regio noord-Friesland ligt de werkloosheid nog boven het frictieniveau van 5%. Konden werkgevers drie jaar geleden nog kiezen uit acht werkloze werkzoekenden per vacature, nu is dat gedaald tot drie. Het aantal openstaande vacatures steeg tussen eind 2015 en eind 2017 met 85% (+2.900), aanmerkelijk sterker dan het landelijk gemiddelde van 60%. UWV beoordeelt de arbeidsmarkt nu als ‘gemiddeld’ waar die een jaar geleden nog als ‘ruim’ werd gekwalificeerd. Het aandeel van hoger opgeleiden in de werkzame beroepsbevolking ligt onder het Nederlands gemiddelde. Dat hoeft geen belemmering te zijn voor hoge economische groei – zoals is te zien in bijvoorbeeld de regio’s in het oosten van Zuid-Holland.

WERKLOOSHEIDSPERCENTAGE 2007-2017

VACATURES

OPLEIDINGSNIVEAU BEROEPSBEVOLKING

Kapitaal en financiering

Friesland is goed voor ruim 2% van het bruto nationaal product, maar haalde in 2016 slechts 0,1% van het totaal geïnvesteerde private equity en venture capital op, oftewel € 3,5 mln. Dat bedrag zal in 2017 hoger uitvallen. In 2017 nam De Hoge Dennen een minderheidsbelang in FD Gazelle Probo uit Dokkum. Duurzaam beleggingsfonds Meewind nam in 2017 een belang van 60% in FD Gazelle OrangeGas uit Heerenveen.

INVESTERINGEN IN HET BEDRIJFSLEVEN